Home

Formy służą do produkcji prefabrykatów betonowych betonowych i mają zapewnić ich ukształtowanie geometryczne, zgodnie z projektami. Dlatego więc formy muszą zapewniać uzyskiwanie: wymiarów prefabrykatów w granicach dopuszczalnych tolerancji projektowanego rozmieszczenia zbrojenia oraz innych detali z możliwością kontroli przy napełnianiu form mieszanką betonową oraz w czasie jej zagęszczania  dogodność przeprowadzania wymaganych działań produkcyjnych.

Podstawowymi elementami konstrukcji form są:

podkłady
boki
elementy mocujące boki na podkładzie
zamki złączowe boków oraz przy formach z otwieranymi bokami
zawiasy.

Ponadto , zależnie od potrzeb formy wyposaża się we wkłady do kształtowania otworów , wnęk , bruzd , kanałów itp.
Podkłady do wytwarzania prefabrykatów sprężonych mają sworznie stałe lub okrągłe do naciągu  zbrojenia, uchwyty do czasowego zakotwienia stali, która została zwolniona po uzyskaniu przez beton wymaganej wytrzymałości. Grubość blachy stalowej podkładu nie może być mniejsza od 5 mm.
Boki form ustalają wymiary oraz boczne powierzchnie prefabrykatów .Przejmują one parcie hydrostatyczne mieszanki betonowej  Boki mogą być odejmowane i otwierane , nieodejmowane. Boki form wykonuje się z profili walcowanych lub giętych.
Połączenia boków form z podkładem.Przy formach z odejmowanymi bokami stosuje się najczęściej połączenia przegubowe, zapewniające łatwe rozformowanie prefabrykatów, oczyszczanie i smarowanie form.
Zamki wzajemnych połączeń boków formy nie mogą otwierać się same przy wibracji, muszą być trwałe, proste, i dogodne w użytkowaniu. Wymagania takie spełniają : zakładowy zamek dźwigniowy, zamek klinowy oraz zamek obrotowy z łbem śrubowym.
Wkłady służą do ukształtowania w prefabrykatach otworów, kanałów, bruzd, wnęk itd. W celu ograniczenia liczby typów form, ich wymiary przystosowuje się do prefabrykatów największych. Formując płyty o mniejszych wymiarach, stosuje się odpowiednie wkłady. Najwłaściwsze są wkłady o konstrukcji spawanej. Boczne ich powierzchnie powinny mieć skosy technologiczne , podobnie jak boki form , ażeby umożliwić wyjmowanie wkładów przy rozformowaniu prefabrykatu .
Ogólna klasyfikacja form do produkcji prefabrykatów betonowych przewiduje podział na formy do prefabrykatów bez zbrojenia sprężającego oraz formy do prefabrykatów sprężonych. Stosowana jest też druga ogólna klasyfikacja :dzieląca formy na agregatowe ,stanowiące wyposażenie agregatów formujących lub agregatów produkcyjnych oraz formy samodzielne. Pierwsze z nich projektuje się przy tworzeniu agregatu, stanowiącego wielozadaniową maszynę formującą. Formy samodzielne wymagają odrębnego projektowania i znajdują wielokrotne zastosowanie w wytwórniach prefabrykatów betonowych.
Klasyfikacje szczegółowe form przeprowadza się uwzględniając:

rodzaj materiałów zastosowanych do wykonania form
cechy geometryczne prefabrykatów
metody organizacji produkcji
cechy konstrukcyjne form

Formy drewniane i metalowe –drewniane stosuje się przy niedużych partiach prefabrykatów nietypowych w takich formach mieszankę betonową zagęszcza się wibratorami wgłębnymi lub przyczepnymi, mocowanymi na bokach form.
Formy betonowe i żelbetowe są to stacjonarne matryce nieraz zaopatrywane w stalowe, rozbieralne boki. Stosuje się je w warunkach poligonowej produkcji.
Formy metalowe, głównie stalowe, są powszechnie stosowane w przemysłowej produkcji prefabrykatów. Wykonuje się je ze stali profilowej lub blach.
Ze względu na cechy geometryczne prefabrykatów rozróżnia się formy  do celów :masywnych, płaskich, liniowych, kratowych, przestrzennych, rurowych itd.
Metody organizacji produkcji dzielą formy na stacjonarne oraz niestacjonarne, a w dalszym podziale każde z nich na pojedyncze – do formowania pojedynczych prefabrykatów , lub bateryjne –wielomiejscowe.
Zależnie od położenia wyrobów w czasie ich produkcji rozróżnia się ponadto formy: poziome, obrotowe ( obrót o 180 stopni w celu rozformowania), pionowe i uchylne.
Formy muszą być konstruowane i przystosowane do metod i sposobów zagęszczania mieszanki betonowej i sposobów zagęszczania mieszanki betonowej w tym zakresie rozróżnia się formy przystosowane do:

wibrowania objętościowego
wibrowania bezpośredniego wibratorami wgłębnymi
wibrowania bezpośredniego za pomocą wkładów wibracyjnych
wibrowania pośredniego za pomocą wibratorów przyczepnych
wibrowania powierzchniowego
utrząsania
wirowania
prasowania z usuwaniem nadmiaru wody zarobowej
wibroodpowietrzania powierzchniowego
wibroodpowietrzania wgłębnego
wibrotłoczenia.

Klasyfikacja form według ich rozwiązań konstrukcyjnych dokonywana zależnie od sposobów:

montażu i demontażu form
zapewnienia odpowiedniej sztywności form i ich części
łączenie części form za pomocą zamków
mocowanie form na czas zagęszczenia mieszanki betonowej
transportu form

Sposoby montażu i demontażu form do prefabrykatów prętowych i płytowych wskazują na celowości ich podziału na:

formy nierozbieralne mające boki połączone ze sobą na stałe
formy częściowo rozbieralne, częściowo demontowane przy rozformowaniu
formy rozbieralne z bokami odejmowanymi bezpośrednio po uformowaniu lub obróbce cieplnej
formy rozbieralne  z odsuwanymi lub odchylanymi bokami